Okey nasıl oynanır? Klasik okeyin kuralları ve akışı

1- Okey nedir, kaç kişiyle oynanır?

Okey, taşlarla oynanan bir masa oyunudur. Standart okey masasında 4 oyuncu bulunur. Oyunun amacı, elinizdeki taşları per denilen düzenli gruplara ayırıp eli ilk bitirmektir. Bu yönüyle oyun, hem düzen kurmayı hem de sıra takibini gerektirir.

Okeyde oyuncular sırayla taş çeker ve taş atar; elini perlere ayıran oyuncu bitişe yaklaşır. Oyunun akışı saat yönünün tersine ilerler, yani sıra masadaki oyuncular arasında bu yönde döner. Her oyuncunun elinde tuttuğu taşlar ıstaka üzerinde durur. Amaç, elinizdeki taşları düzenli gruplara ayırıp son fazla taşı atarak eli bitirmektir.

Okeyin farklı bir türü olan 101 okey ayrı bir rehberde anlatılıyor; bu yazı klasik okeyi ele alıyor. Okey gibi çok oyunculu masa oyunlarına genel bir bakış için çok oyunculu kart ve masa oyunları rehberi sayfasından başlayabilirsiniz. Oyunun tanımı ve genel çerçevesi için Vikipedi'nin Okey maddesi de okunabilir.

• Standart masada 4 oyuncu bulunur.
• Amaç, taşları perlere ayırıp eli ilk bitirmektir.
• Sıra saat yönünün tersine ilerler.
• Taşlar ıstaka üzerinde tutulur.

2- Taş seti: kaç taş, hangi renkler

Bir okey seti toplam 106 taştır. Set 4 renkten oluşur: kırmızı, sarı, siyah ve mavi. Her renkte 1'den 13'e kadar numaralı taşlar bulunur ve her sayıdan 2 adet vardır. Sahte okeyler hariç numaralı taş sayısı 104'tür; bu sayı 4 renk × 13 sayı × 2 adet hesabıyla çıkar.

Setin geri kalanını 2 sahte okey taşı oluşturur ve böylece toplam 106 taşa ulaşılır. Renklerin dört ayrı grup olarak bulunması, oyun sırasında hem seri hem de grup kurmayı mümkün kılar. Taşların numaraları 1 ile 13 arasında değişir; her numaranın her renkte iki kopyası vardır. Bu ikili yapı, aynı taştan iki tane bulunması anlamına gelir.

Taş oyunlarını bir arada görmek isteyenler taş oyunları: okey, 101, 51 ve konken sayfasına göz atabilir. Okey setindeki renk çeşitliliği, per kurarken farklı renkleri bir arada kullanmayı da beraberinde getirir. Setin tamamını tanımak, oyun sırasında hangi taşın kaldığını takip etmeyi kolaylaştırır.

• Toplam 106 taş bulunur.
• 4 renk vardır: kırmızı, sarı, siyah, mavi.
• Her renkte 1'den 13'e kadar numaralı taşlar yer alır.
• Her sayıdan 2 adet vardır; numaralı taş sayısı 104'tür.
• 2 sahte okey taşı seti 106'ya tamamlar.

3- Dağıtım ve gösterge taşı

Oyun başlarken taşlar dağıtılır. İlk oynayacak oyuncuya 15 taş, diğer oyuncuların her birine 14 taş verilir. Dağıtımın ardından 1 gösterge taşı açılır. Bu gösterge, okey taşının hangisi olacağını belirlemede kullanılır.

Gösterge taşı açıldıktan sonra kapalı yığında 48 taş kalır. Oyuncular sıraları geldiğinde bu kapalı yığından taş çeker ya da bir önceki oyuncunun attığı taşı alır. Dağıtımın 15 ve 14 olarak yapılması, ilk oyuncunun elinde bir taş fazla bulunması anlamına gelir.

Gösterge taşının rengi ve sayısı, okey taşının belirlenmesinde doğrudan rol oynar. Bu nedenle dağıtımın hemen ardından göstergeye bakmak, elinizi nasıl düzenleyeceğinizi planlamanın ilk adımıdır. Kapalı yığındaki taşlar oyun boyunca sırayla çekilir. Gösterge taşının açılması, masadaki herkesin aynı bilgiyi paylaşmasını sağlar.

• İlk oynayacak oyuncuya 15 taş verilir.
• Diğer oyuncuların her birine 14 taş verilir.
• Ardından 1 gösterge taşı açılır.
• Kapalı yığında 48 taş kalır.

4- Okey ve sahte okey nedir?

Okey taşı, gösterge taşına göre belirlenir. Kural şudur: rengi gösterge taşıyla aynı, sayısı gösterge taşının bir fazlası olan taş okeydir. Örneğin gösterge 3 ise okey 4'tür. Gösterge 13 ise okey 1 olur.

Gerçek okey taşı joker gibidir; istenilen herhangi bir taşın yerine kullanılabilir. Sahte okey taşı ise okey taşının yerine geçer, yani okeyin temsil ettiği taş gibi davranır. Örnek vermek gerekirse gösterge kırmızı 3 ise okey kırmızı 4 olur ve sahte okey de kırmızı 4 yerine geçer.

Okey taşının bu işlevi, elinizi tamamlarken eksik kalan bir taşın yerini doldurmanızı sağlar. Sahte okeyin okeyin yerine geçmesi, iki taş arasındaki ilişkiyi anlamayı gerektirir. Gösterge taşının sayısı 13 olduğunda okeyin 1 olması, numara sırasının başa döndüğünü gösterir. Bu iki taşın rolünü bilmek, per kurarken hangi taşın neyi temsil ettiğini takip etmeyi kolaylaştırır.

• Okey: göstergeyle aynı renkte, sayısı bir fazla olan taştır.
• Gösterge 13 ise okey 1 olur.
• Gerçek okey joker gibi her taşın yerine kullanılır.
• Sahte okey, okeyin temsil ettiği taş gibi davranır.

5- Oyun sırası: taş çek, düzenle, taş at

Oyun saat yönünün tersine ilerler. Sırası gelen oyuncu iki yerden taş alabilir: kapalı yığından çeker ya da bir önceki oyuncunun attığı taşı alır. Ardından ıstakasından bir taş atar. Böylece her tur, bir çekme ve bir atma işleminden oluşur.

İlk oyuncunun elinde 15 taş bulunur ve bu oyuncu taş çekmeden doğrudan bir taş atarak oyunu başlatır. Sonraki oyuncularda sıra, çekme ve atma düzeninde devam eder. Bir önceki oyuncunun attığı taşı almak, elinizi tamamlayacak bir taş gördüğünüzde işinize yarar. Kapalı yığından çekmek ise elinize yeni bir taş katmanızı sağlar.

Her turda bir taş çekip bir taş atmak, elinizin sayısını dengede tutar. Istaka üzerindeki taşları düzenlemek, hangi taşı atacağınıza karar vermenin en pratik yoludur. Sıra takibi, oyunun akışını ve kimin hangi taşı aldığını izlemenizi kolaylaştırır. Oyun boyunca bu düzen tekrarlanır ve oyuncular ellerini perlere ayırmaya çalışır.

• Sıra saat yönünün tersine ilerler.
• Oyuncu kapalı yığından ya da önceki oyuncunun attığı taştan çeker.
• Ardından ıstakasından bir taş atar.
• İlk oyuncu taş çekmeden bir taş atarak başlar.

6- Perler: seri ve grup

Okeyde taşlar iki tür per ile düzenlenir. Seri per, aynı renkte ardışık en az 3 taştan oluşur; örneğin kırmızı 5-6-7 bir seri perdir. 13'ten sonra 1 gelebilir; 11-12-13-1 ve 12-13-1 geçerlidir. Ancak 13-1-2 gibi devam ettirilip dönülemez.

Grup per ise aynı sayıda, birbirinden farklı renklerde 3 ya da 4 taştan oluşur. Örneğin kırmızı 7, sarı 7 ve mavi 7 bir grup perdir. Grupta renklerin farklı olması gerekir; aynı sayının farklı renklerdeki taşları bir araya gelir. Per kurarken okey taşı eksik bir taşın yerini doldurabilir.

Seri ve grup kurallarını bilmek, elinizi nasıl düzenleyeceğinizi belirler. Seri perde renk aynı kalırken sayılar ardışık ilerler; grup perde ise sayı sabit kalırken renkler değişir. Seride 13'ten sonra 1 gelebilir; ancak 1'den sonra 2 ile devam eden 13-1-2 gibi dönen bir dizilim kabul edilmez. Konkeni merak edenler için konken nasıl oynanır rehberimiz de var.

• Seri per: aynı renkte ardışık en az 3 taş (ör. kırmızı 5-6-7).
• 13'ten sonra 1 gelebilir: 11-12-13-1 ve 12-13-1 geçerlidir.
• 13-1-2 gibi devam ettirilip dönülemez.
• Grup per: aynı sayıda, farklı renklerde 3 ya da 4 taş (ör. kırmızı 7, sarı 7, mavi 7).
• Eksik taşın yerine okey kullanılabilir.

7- Eli bitirmek: normal, çifte ve okey atarak

Eli bitirmek için elinizdeki taşların 14'ü perlerde olmalıdır. Kalan 1 fazla taş yığının üzerine atılır ve el biter. Eksik bir taşın yerine okey kullanılabilir. Böylece perler tamamlanır ve son fazla taş atılarak bitiş yapılır.

Çifte gitmek, 7 adet çift dizmek anlamına gelir; her çift aynı renkte ve aynı sayıda iki taştan oluşur. Çifte giden oyuncu, elindeki 15. taşı atarak bitirir. Bitiş türleri arasında normal bitiş, çifte bitiş, okey atarak bitiş (son atılan taş okey ise), çift okey (iki okeyi de atmak) ve renge bitiş yer alır.

Bitiş türleri, oyun sonundaki puanlamayı da etkiler. Çifte bitişin puanı için 2 ve 3 değerlerine rastlanır; oynadığınız masanın kuralını sormakta fayda var. Okey atarak bitirmek, son atılan taşın okey olması durumunda devreye girer. Çift okey ise iki okeyi de atmayı gerektirir. Renge bitiş gibi ayrıntılar masadan masaya değişebilir.

• 14 taş perlerde olunca kalan 1 taş atılır ve el biter.
• Çifte gitmek: 7 çift dizip 15. taşı atmak.
• Bitiş türleri: normal, çifte, okey atarak, çift okey ve renge bitiş.
• Çifte bitişin puanı masaya göre değişir.

8- Puanlama ve masaya göre değişen kurallar

Yaygın puanlama düzeninde herkes seçilen bir sayıdan başlar; yaygın başlangıç sayısı 20'dir. Eli bitirenin puanı sabit kalır, diğer oyuncuların puanından bitiş türüne göre puan düşülür. Oyun, oyunculardan birinin puanı sıfır olana kadar sürer. Normal bitiş 1 puandır; bitişte kullanılan taş okey ise düşülen puan 2 ile çarpılır, çift okeyde puan 4 ile çarpılır.

Bazı kurallar masadan masaya değişebilir. Çifte bitişin puanı için kaynaklarda hem 2 hem 3 değerine rastlanır; oynadığınız masanın kuralını sormakta fayda var. Renge bitiş, gösterge ile çifte bağlama ve düşmeli oynama gibi ayrıntılar da masadan masaya değişebilir. Bu nedenle oyuna başlamadan önce masanın kurallarını konuşmak işinizi kolaylaştırır.

Bu yazı klasik okeyi anlatıyor; ceza puanı hesabı farklı okey türlerinde değişebilir. Başka oyunların kuralları ve puanları farklı olabilir; 51 için 51 nasıl oynanır rehberimiz ayrıca duruyor. Oyunun genel çerçevesi için Vikipedi'nin Okey maddesi de başvuru kaynağı olarak kullanılabilir. Puanlama düzenini öğrenmek, oyun boyunca hangi bitiş türünün size ne kazandırdığını takip etmeyi kolaylaştırır.

• Herkes seçilen bir sayıdan başlar (yaygın 20).
• Eli bitirenin puanı sabit kalır.
• Normal bitiş 1 puandır.
• Bitişte kullanılan taş okey ise düşülen puan 2 ile çarpılır.
• Çift okey puanı 4 ile çarpar.
• Oyun, birinin puanı sıfır olana kadar sürer.

9- Okeyi çevrimiçi, arkadaşlarla oynamak

Okeyi arkadaş grubuyla aynı masada oynamak kadar, çevrimiçi bir masada buluşmak da mümkündür. Bu sitedeki çok oyunculu okey masası hazırlık aşamasındadır; açıldığında sanal jetonla oynanacak, gerçek para yoktur. Çevrimiçi masada sanal jeton kullanılır; gerçek parayla oynanmaz. Oyunun akışı, taş çekme ve atma düzeni klasik okeydeki gibidir.

Çevrimiçi okey masası hakkında ayrıntılar için okey oyunu sayfasına göz atabilirsiniz. Okeyin İngilizce kaynaklardaki anlatımına bakmak isterseniz İngilizce Vikipedi'nin Okey maddesi incelenebilir. Okeyden sonra farklı bir oyun denemek isteyenler için tavla nasıl oynanır rehberi de hazır. Arkadaşlarınızla çevrimiçi buluşmak, aynı masada oynamanın pratik bir yoludur.

Okey dışında bakılabilecek oyunlar arasında batak nasıl oynanır ve pişti nasıl oynanır rehberleri de yer alıyor.

Not: Bu sitedeki çok oyunculu okey masası hazırlık aşamasındadır; açıldığında sanal jetonla oynanacak, gerçek para yoktur.

• Çevrimiçi okey masası hazırlık aşamasındadır.
• Masada sanal jeton kullanılır; gerçek para yoktur.
• Okey dışında tavla, batak ve pişti de denenebilir.

Sık sorulan sorular

Okeyde kaç taş var?

Bir okey seti toplam 106 taştır. 4 renkte 1'den 13'e kadar numaralı taşların her birinden 2 adet bulunur; bu 104 taş eder. Kalan 2 taş sahte okeydir.

Sahte okey ne işe yarar?

Sahte okey taşı, okey taşının yerine geçer ve okeyin temsil ettiği taş gibi davranır. Örneğin gösterge kırmızı 3 ise okey kırmızı 4 olur ve sahte okey de kırmızı 4 yerine kullanılır.

12-13-1 geçerli mi?

Evet, seri perde 13'ten sonra 1 gelebilir; 12-13-1 ve 11-12-13-1 geçerlidir. Ancak 13-1-2 gibi devam ettirilip dönülemez.

Okey taşı nasıl belirlenir?

Okey, rengi gösterge taşıyla aynı ve sayısı gösterge taşının bir fazlası olan taştır. Örneğin gösterge 3 ise okey 4'tür; gösterge 13 ise okey 1 olur.

Oyun nasıl başlar ve sıra nasıl ilerler?

İlk oynayacak oyuncuya 15, diğerlerine 14 taş dağıtılır ve 1 gösterge taşı açılır. İlk oyuncu taş çekmeden bir taş atarak başlar; oyun saat yönünün tersine ilerler.